Przedstawia dwa prawzory autorytetu w dziedzinie poznania filozoficznego i naukowego: Platona i Arystotelesa, przeciwieństwa w ich stawaniu się i trwaniu. Poprzez przykładowe analizy roli niektórych autorytetów w późniejszym rozwoju nauki dochodzi do zagadnienia przejścia od autorytetów w nauce do nauki autorytatywnej, zagadnienia, które może być wysuwane zwłaszcza w nowoczesnym przyrodoznawstwie. Wydobywa też dwa rysy charakterystyczne […]
Maria Nowakowska przedstawia uzyskane inną drogą próby ujęcia ilościowych aspektów autorytetu w nauce. Zauważmy, że w usiłowaniach, które służą uściśleniu badań, zwłaszcza dzięki stosowaniu ujęć kwantytatywnych, pojęcie autorytetu ulega zwężeniu, zostaje zubożone w swych jakościowych treściach.W tomie przeważają jednak ujęcia szersze, które celowo wydobywają złożoność zjawiska, jakim jest autorytet naukowy w świadomości kręgów tworzących i […]
Niektórych uczestników konferencji w Karpaczu zajmowało zagadnienie możliwości badań empirycznych nad autorytetem w nauce, próby ujmowania tego zjawiska zgodnie z postulatami metodologicznymi operacjonizmu. Elżbieta Kałuszyńska i Nina Kraśko poddały rewizji z tego punktu widzenia pojęcie autorytetu i rozróżniły dwa jego znaczenia — autorytet jako wpływ autorytet jako uznanie; wpływ na innych ludzi czynnie zajmujących się nauką […]
Kilku autorów porusza temat autorytetów sztucznie tworzonych, ustanawianych instytucyjnie, nie popartych ani osiągnięciami w nauce, ani innymi elementami autorytetu osobowego. Najbardziej ważkim przyczynkiem jest tu Legenda naukowa Adama Podgóreckiego. Autor mówi 0 tworzeniu się legendy w nauce na temat wielkości autorytetu poszczególnych jednostek i świadomego tworzenia takich legend. Przedstawia legendę w realistycznym kontekście procesów zachodzących […]
W tym względzie interesujące są rozważania nad elitami tworzonymi przez autorytety w nauce. J. Goćkowski w tych rozważaniach sięga do Arystotelesa, do jego nieśmiertelnej Polityki. Przypomina wyróżniony we władztwie niewielu typ arystokracji i typ oligarchii. Elita typu arystokratycznego działa na rzecz rozwoju nauki, wydobycia najzdolniejszych i najlepszych, torowania im dróg twórczości naukowej. Elita typu oligarchii […]
Ten wątek powraca też w rozważaniach innych autorów. J. Sztumski charakteryzuje funkcję autorytetu w nauce jako gwaranta prawidłowości twierdzeń i słuszności poczynań naukowych. Występuje tu jednak niebezpieczeństwo wierzenia autorytetom, niebezpieczeństwo, które odgrywało nieraz dużą rolę w dziejach nauk. Najdalej w podkreśleniu znaczenia autorytetu idzie J. Goćkowski, twierdząc, że nie ma nauki – bez autorytetów, które w nauce […]
