W istocie mamy tu jednak do czynienia z zawiązywaniem się złożonego w swej strukturze stosunku społecznego. Problemu funkcji autorytetu dotyka wiele studiów i artykułów w,tym tomie. Wydobędziemy z nich tylko pewne myśli wiodące. K. Szaniawski mówi o rojach autorytetu, które można w pewnej mierze przyporządkować pojęciu funkcji. Tworzenie standardów naukowych, wpływ na kierunki badań naukowych, kształtowanie […]
Studium J. Goćkowskiego poświęca wiele uwagi temu zagadnieniu. Jako pierwszy czynnik wyróżnia on rolę tego, kto staje się autorytetem i może (choć wcale nie musi) działać w tym kierunku. Czynnik drugi to krąg ludzi, którzy uznają danego twórcę teorii czy inspiratora badań za autorytet i pozostają jego wyznawcami, wreszcie czynnikiem trzecim jest „kolegium” tych, którzy […]
Podział występujący przede wszystkim w naukach społecznych daje się odnieść i do nauki ogólniej pojętej. J. Szacki zamyka swą kategoryzację uwagą, że aktualni mistrzowie mogą z czasem stawać się — i niejednokrotnie stają się — klasykami. Na rolę „klasyków” w naukach społecznych zwraca uwagę również Jadwiga Depczyńska w artykule traktującym o różnej roli autorytetu w […]
W innym fragmencie studium, ujmując rzecz bardziej w perspektywie historycznej, tenże autor ukazuje nieco inaczej kategorie autorytetów naukowych: są więc klasycy poprze4ząjący formowanie nauki (można by powiedzieć — każdorazowego jej etapu), są mistrzowie kanonu danej nauki, są wreszcie jej aktualni luminarze-koryfeusze. Cenny wkład do typologii daje Jerzy Szacki w studium Typy autorytetu w naukach społecznych. Są […]
Typ drugi stanowią autorytety techniczne, autorytety, jakimi cieszyli się i cieszą przedstawiciele różnych umiejętności technicznych; typ ten, z natury swej bardziej racjonalny, jest jednak przyporządkowany pożądanym zastosowaniom wiedzy do określonych celów praktycznych. Dopiero w dalszej kolejności autor przedstawia autorytety „epistemiczne” fundovyane w samych osiągnięciach poznania czy to porządku naturalnego, czy to ładu społecznego. Inne podziały typologiczne […]
Kilku autorów dochodzi do tego zagadnienia w swoich wywodach. Sygnalizuje się jako niekorzystną i niebezpieczną sytuację (zdarzającą się tak w dziedzinie nauki, jak w innych zakresach działalności ludzkiej), kiedy autorytet urzędowy nie łączy się z autorytetem osobistym. Autorytety w nauce wyróżnia się także na innych płaszczyznach. Dochodząc charakteru autorytetu na płaszczyźnie społeczno-kulturowej, Z. Kowalewski wskazuje dwa […]
